taja-esperanta amikeco-konferenco / parolado

[salutatoj kaj praktikaj informoj pri la konferenco]

Lingvo estas pli ol komunikilo. Lingvo konstituas ege la realecon mem en kio ni ekzistas.

Kiam la elpensanto de Esperanto, Ludoviko Zamenhof, kreskis en Bilyastok, li tre ĉagrenas pro entnaj rivaladoj inter la malsamaj lingvokomunumoj. La orientpola urbo Blyastok apartenis al la rusa imperio, kaj ĝia diversa populo parolis aux la polan, la rusan, la germanan aux la jidiŝan.

Jam je la aĝo de dek du, Zamenhof ekhavis la ideon elpensi novan lingvon. Tiu ĉi lingvo ne devus anstantaŭi estantajn lingvoj. Ĝi devus esti alia lingvo, kiu estis facile lernebla, tamen kiu kapablas ekspremi ĉiujn nuancojn de la estantaj lingvoj. La baza ideo de Zamenhof estis ke tiel lingvo, se uzita inter la malsamaj lingvokomunumoj, povus kontribui al paco.

En la jaro mil ok cent okdek sep, Zamenhof lanĉis la lingvon per instruadolibro skribita en la rusa lingvo. Per la eldono de ĉi tiu libro, Zamenhof transdonis ĉiujn siajn rajtojn al la lingvo. Esperanto apartenus al ĉiuj kiuj elektas paroli ĝin. Esperanto tiel estas frua ekzemplo de la koncepto de malferma fonto, kiu nuntempe okazos pli kaj pli en la tereno de komputilo-programado.

Baldau˘ novajˆo de la nova lingvo divastigˆis. La homoj komencis lerni gˆin. En la jaro mil nau˘ cent kvin la unua tutmonda esperanta kongreso okazis en Boulogne sur Mer, mara urbeto en Francio. Por multaj de la ses cent cˆeestantoj, estis fakte la unua fojo ke ili parolas la lingvon. Tio kion ili spertis, kaj tion kiu ankorau˘ estas spertata hodiau˘, estas la demokrata aspekto de la lingvo kiam uzita en internacia komunikado. Neniu estas priviligita pro uzado de gepatra lingvo. La lingvo, kaj tiel la socia realeco mem, estas vere interdividata.

Tio estas unu el la du grava kvalitoj de Esperanto. ĝia kapablo de transcendi nacia ŝovinismo. La alia grava kapablo estas la eleganteco de ĝia konstruajxo, kiu faciligas lerni kaj uzu ĝin, sen kompromigi komplicecon.

La maniero kiel la angla lingvo dominas internician komunikadon reflektas politikajn realecojn de la mondo kiu evolvis el la dua monda milito. Ne rilatas al la taŭgeco mem de la angla al internacia komunikado.

Kiam ni promicias Esperanton, kaj ni konfesas ke ni faras tion, ni ne proponas ke la homoj cˆesi paroli la anglan. Sendube la graveco de la angla kiel interlingvo kreskigˆos en la dau˘ro de antaŭvidebla futuro. Tra la tuta monda, ambiciaj homoj okupigˆas pri lerni la anglan. Tamen, pluraj studoj montras ke homoj kiuj lernis Esperanton, pasigas malpli da tempo lernante alian fremdan lingvon, ecˆ se oni inkludas la tempon pasigitan lernante Esperanton. Tiel la instruado de Esperanto en Tajlando ne nur donus al la studentoj aliron al demokrata kaj efika komunikilo, sed ankau˘ faciligus la lernadon de aliaj lingvojn. Inkluzive la angla.

Ekde la mezo de la dudeka jarcento, kaj la kresko de la angla, la internacia lingvo Esperanto pli kaj pli aspektis kiel malsukcesa utopia projekto. Sed tio ŝanĝas. Per la interreto esperantistoj tra la tuta mondo komunikas ĉiutage. La interreto proponas esperantajn novaĵojn, kulturon, radiofonion kaj televidon. Gugloŝerĉo de ‘Esperanto’ generas naŭdek du milionojn rezultojn.

Oni estimas ke du milionoj da homoj tra la tuta mondo parolas Esperanton. Se tajaj turistaj instalajˆoj proponus servojn al esperantaj vizitantoj, oni altirus vovajn klientogrupojn. Tio ne nur aldonus kreskadon, sed ankau˘ diversecon. La altiro de Tajlando kiel vojagˆoircelo ankau˘ idealigas la lokon por estigi lernejojn por vizitantoj kiuj volas studi Esperanton en agrabla cˆirkau˘ajˆoj.

Dum nia restado ĉi tie en Tajlando, ni estis impresataj de la gastamo kaj la toleremo de la lando. Tiel valoroj ege gravas kiam la mondo pliinternaciigas. Se tutmondigadismo signifas ke unu kulturo ekspansias

koste de cˆiuj aliaj, cˆiuj fine malsukcesos. Lau˘ ni, Esperanto nuntempe havas pli grava rolo ol neniam. La mondo ne nur bezonas pli da komunikadon. gˆi bezonas demokratan komunikadon.

Olsson & Salomon



videopeco
artikolo
taglibro


<<